Z ostatniej chwili
- 22 września 2026
Największe wsparcie przewidziano dla biogazowni - maksymalnie 1,5 mln zł. W przypadku obszaru obejmującego fotowoltaikę, magazyny energii i powiązane instalacje limit wynosi 200 tys. zł, podobnie jak w obszarze termomodernizacji. Możliwe jest również łączenie inwestycji, przy czym dla obszarów B i C łączny limit sięga 400 tys. zł, a w przypadku inwestycji obejmujących biogazownię i termomodernizację nawet 1,7 mln zł. Dla gospodarstwa oznacza to, że jesienny nabór nie powinien być traktowany wyłącznie jako okazja do zakupu paneli. W wielu przypadkach bardziej opłacalna może być modernizacja całego systemu energetycznego: własne źródło energii, magazyn, pompa ciepła, system zarządzania energią albo biogazownia wykorzystująca produkty uboczne działalności rolniczej.
O wsparcie może ubiegać się rolnik będący osobą fizyczną, osobą prawną, określoną jednostką organizacyjną albo wspólnicy spółki cywilnej prowadzący działalność rolniczą. Jednym z podstawowych warunków jest powiązanie wnioskodawcy z rzeczywistą działalnością rolniczą. ARiMR wskazuje między innymi na przyznanie podstawowego wsparcia dochodów lub płatności dla małych gospodarstw w roku składania wniosku albo w roku poprzednim. Alternatywną ścieżką może być prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Osoba fizyczna musi mieć co najmniej 18 lat, a wnioskodawca powinien posiadać numer EP. Oznacza to, że program nie jest typową dotacją skierowaną do dowolnego właściciela działki wiejskiej czy przedsiębiorcy posiadającego nieruchomość poza miastem. Inwestycja musi być rzeczywiście związana z funkcjonowaniem gospodarstwa.
Dodatkowym wymogiem jest szkolenie z zakresu efektywności energetycznej gospodarstwa. Wnioskodawca powinien mieć takie szkolenie ukończone nie wcześniej niż 24 miesiące przed złożeniem wniosku albo zobowiązać się do jego odbycia w terminie przewidzianym zasadami programu. To pozornie niewielki formalny warunek, który w praktyce warto sprawdzić wcześniej. Nabór trwa tylko od 5 października do 3 listopada, dlatego odkładanie kompletowania dokumentów na ostatni tydzień zwiększa ryzyko błędów. Przed wyborem technologii warto również zebrać faktury za energię i dane dotyczące jej zużycia. Program premiuje inwestycje powiązane z rzeczywistymi potrzebami gospodarstwa, a w przypadku fotowoltaiki moc instalacji musi zostać dostosowana do zużycia energii wynikającego z odpowiedniej karty informacyjnej.
W obszarze B gospodarstwo może otrzymać wsparcie między innymi na mikroinstalację fotowoltaiczną wraz z magazynem energii elektrycznej. Ważne jest słowo „wraz” - w aktualnym naborze zakup PV jest powiązany z obowiązkiem zastosowania magazynu energii. ARiMR określa również minimalną relację jego pojemności do mocy fotowoltaiki. Pojemność magazynu w kWh nie może być niższa niż 0,5-krotność mocy zainstalowanej PV wyrażonej w kW. Oznacza to przykładowo, że dla instalacji 40 kW magazyn powinien mieć co najmniej 20 kWh pojemności. Maksymalna moc urządzeń wytwarzających energię elektryczną wynosi do 50 kW na każdy punkt poboru energii występujący w gospodarstwie.
Maksymalny limit pomocy w obszarze B wynosi 200 tys. zł, natomiast poziom wsparcia może sięgać 65%. Dla zestawu PV z magazynem pomoc ustalana jest przy wykorzystaniu kosztów jednostkowych. ARiMR przyjęła wartość 3940 zł za każdy kW mocy instalacji fotowoltaicznej oraz 2250 zł za każdą kWh pojemności magazynu energii. Nie oznacza to więc prostego zwrotu 65% wartości dowolnej faktury wystawionej przez instalatora. W tym wariancie wysokość wsparcia jest obliczana według zasad określonych w programie. Ma to duże znaczenie podczas wyboru urządzeń i porównywania ofert. Bardzo drogi zestaw premium nie musi automatycznie oznaczać proporcjonalnie większej dotacji, dlatego przed podpisaniem umowy warto policzyć zarówno wartość pomocy, jak i kwotę, którą gospodarstwo będzie musiało pokryć z własnych środków.
W jesiennym naborze 2026 podstawowa ścieżka dotycząca magazynu energii elektrycznej jest powiązana z inwestycją w mikroinstalację fotowoltaiczną. Program nie jest więc skonstruowany jak uniwersalne dofinansowanie każdego istniejącego systemu akumulatorowego. Jednocześnie obszar B obejmuje również inne rozwiązania energetyczne: instalacje wytwarzające energię cieplną z promieniowania słonecznego, magazyny energii cieplnej sprzężone z takimi urządzeniami, pompy ciepła współpracujące z instalacją PV oraz systemy zarządzania przepływami energii. Dzięki temu gospodarstwo może przygotować znacznie szerszy projekt niż sam montaż modułów fotowoltaicznych na dachu obory czy magazynu.
Ważne jest również założenie dotyczące sposobu wykorzystania energii. Instalacje objęte wsparciem mają służyć potrzebom własnym gospodarstwa, a ich moc powinna odpowiadać rzeczywistemu zużyciu energii. To istotna różnica w stosunku do inwestycji projektowanych przede wszystkim jako źródło przychodów ze sprzedaży energii do sieci. W gospodarstwie o dużym zapotrzebowaniu dziennym - na przykład przy chłodniach, dojarkach, wentylatorach, pompach, suszarniach czy urządzeniach produkcyjnych - fotowoltaika może być zużywana bezpośrednio. Magazyn pozwala natomiast przesunąć część nadwyżki na godziny wieczorne i nocne. Dlatego przy wyborze pojemności akumulatora warto analizować nie tylko minimalny poziom wymagany przez dotację, lecz także rzeczywisty profil zużycia energii.
Obszar A jest finansowo największą częścią programu. Na budowę biogazowni rolniczej można uzyskać do 1,5 mln zł wsparcia, przy czym pomoc wynosi do 65% kosztów kwalifikowalnych. W naborze 2026 przewidziano na ten obszar pulę około 44,9 mln zł. Wsparcie dotyczy budowy nowej biogazowni rolniczej, a nie robót polegających na modernizacji już istniejącej instalacji. Projekt nie może również zostać rozpoczęty przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. To jeden z najważniejszych warunków programu, ponieważ zbyt wczesne rozpoczęcie inwestycji może podważyć możliwość objęcia jej wsparciem.
Biogazownia będzie szczególnie interesująca dla gospodarstw posiadających stały strumień substratu: gnojowicy, obornika, resztek roślinnych i innych produktów ubocznych działalności rolniczej. Ekonomika takiej inwestycji jest jednak znacznie bardziej złożona niż w przypadku instalacji PV. Trzeba przeanalizować dostępność substratu przez cały rok, możliwość jego magazynowania, zapotrzebowanie gospodarstwa na energię elektryczną i cieplną oraz sposób zagospodarowania pofermentu. Dochodzą również prace budowlane, instalacje technologiczne i formalności administracyjne. ARiMR sama zwraca uwagę, że realizacja biogazowni może wymagać zgłoszenia robót albo decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektem, a przygotowanie takich dokumentów może potrwać ponad miesiąc.
Największym błędem jest rozpoczynanie kompletowania dokumentacji dopiero 5 października. Przy instalacji fotowoltaicznej potrzebne będą przede wszystkim dane umożliwiające określenie mocy systemu oraz zapotrzebowania energetycznego gospodarstwa. ARiMR wymaga, aby moc urządzeń wytwarzających energię odpowiadała zużyciu wykazanemu w karcie informacyjnej PV. W praktyce należy więc przygotować informacje dotyczące punktów poboru energii, dotychczasowego zużycia oraz lokalizacji planowanych urządzeń. Instalacja musi znaleźć się na gruntach rolnych zabudowanych lub gruntach z nimi graniczących. Warto także zawczasu potwierdzić numer EP, dostęp do Portalu Rolnika oraz możliwość logowania przez login.gov.pl.
Bardziej rozbudowana dokumentacja może być potrzebna przy inwestycjach budowlanych. W zależności od zakresu prac może być wymagane skuteczne zgłoszenie robót budowlanych albo pozwolenie na budowę wraz z projektem. ARiMR wprost wskazuje, że uzyskanie lub opracowanie takich dokumentów może potrwać ponad miesiąc, dlatego zaleca przygotowanie ich jeszcze przed planowanym złożeniem wniosku. Należy również sprawdzić dokumentację własnościową, oferty kosztowe i wymagane załączniki wynikające z konkretnego obszaru. Wniosek składany jest wyłącznie elektronicznie w Portalu Rolnika, co oznacza, że problemy z dostępem do konta czy ustanowieniem pełnomocnika najlepiej rozwiązać jeszcze we wrześniu.
Program pozwala łączyć kilka obszarów, ale obowiązują przy tym odrębne limity. Jeżeli rolnik realizuje inwestycje w obszarach A i B, łączny limit pomocy wynosi 1,5 mln zł. Przy połączeniu biogazowni z obszarem C limit rośnie do 1,7 mln zł. Fotowoltaika i termomodernizacja mogą łącznie otrzymać maksymalnie 400 tys. zł, natomiast inwestycje obejmujące wszystkie trzy obszary podlegają limitowi 1,7 mln zł. To daje możliwość zaprojektowania kompleksowej modernizacji gospodarstwa, a nie tylko pojedynczego zakupu.
Obszar C obejmuje między innymi docieplenie ścian, dachów, stropodachów i podłóg, wymianę okien, drzwi i bram, montaż kotłów na biomasę, systemów odzysku ciepła, oświetlenia LED oraz systemów monitorowania i zarządzania energią. Dla wielu gospodarstw właśnie taki pakiet może przynieść większy efekt ekonomiczny niż instalowanie coraz większego źródła OZE w budynku tracącym dużo energii. Jeżeli kurnik, chlewnia, obora czy przechowalnia ma słabą izolację, najpierw warto ograniczyć zapotrzebowanie, a dopiero później dobierać źródło energii. Wówczas fotowoltaika, pompa ciepła czy inne urządzenie może pracować przy mniejszej mocy i wyższej autokonsumpcji.
Fotowoltaika jest rozwiązaniem prostszym technicznie i organizacyjnie. Nie wymaga codziennego dostarczania substratu, skomplikowanego procesu biologicznego ani rozbudowanej infrastruktury technologicznej. Sprawdza się szczególnie w gospodarstwach zużywających dużo energii w godzinach dziennych. Magazyn dodatkowo zwiększa możliwość wykorzystania własnej produkcji poza godzinami największego nasłonecznienia. Przy wsparciu sięgającym 65% i limicie 200 tys. zł może to być atrakcyjny kierunek dla gospodarstw, które chcą przede wszystkim ograniczyć zakupy energii z sieci. Trzeba jednak pamiętać o limicie 50 kW na PPE oraz obowiązkowym magazynie przy inwestycji PV finansowanej w ramach obszaru B.
Biogazownia wymaga zdecydowanie większego kapitału i przygotowania, ale może oferować bardziej stabilną produkcję energii niezależną od pogody i pory dnia. Jej przewaga rośnie tam, gdzie gospodarstwo dysponuje dużą ilością własnego substratu i jednocześnie może wykorzystać zarówno energię elektryczną, jak i ciepło. Nie powinno się jednak wybierać technologii wyłącznie dlatego, że maksymalna kwota dotacji wynosi 1,5 mln zł. Jeżeli trzeba będzie kupować substrat, transportować go z dużej odległości albo nie będzie odbiorcy dla produkowanego ciepła, ekonomika może wyglądać dużo gorzej. O wyborze powinien decydować profil konkretnego gospodarstwa, dostępne odpady i produkty uboczne oraz rzeczywiste zużycie energii.
Pierwszym krokiem powinno być przygotowanie koncepcji inwestycji jeszcze przed otwarciem naboru 5 października. Należy ustalić rzeczywiste zapotrzebowanie na energię, dobrać źródło OZE i sprawdzić, czy inwestycja spełnia zasady konkretnego obszaru. W przypadku PV szczególnie ważne będą moc instalacji, pojemność magazynu i zużycie energii przez gospodarstwo. W przypadku biogazowni trzeba równolegle analizować technologię i formalności budowlane. Wnioskodawca powinien również sprawdzić status szkolenia z efektywności energetycznej, numer EP i dostęp do Portalu Rolnika. Sam nabór potrwa tylko do 3 listopada 2026 roku, dlatego pozostawienie tych czynności na ostatnie dni może znacząco zwiększyć ryzyko niekompletnego wniosku.
Drugim krokiem jest właściwe policzenie ekonomiki projektu bez dotacji i z dotacją. Dofinansowanie może pokryć znaczną część nakładów, ale gospodarstwo nadal finansuje pozostałą część inwestycji oraz musi spełnić warunki programu przez wymagany okres. W obszarze B można wnioskować o zaliczkę wynoszącą 50% przyznanej pomocy, co może ograniczyć problem finansowania inwestycji wyłącznie ze środków własnych. Najlepszy projekt nie powinien jednak opierać się na założeniu „biorę, bo jest dotacja”. Fotowoltaika, magazyn energii czy biogazownia powinny wynikać z realnego profilu gospodarstwa. Dotacja skraca okres zwrotu, ale to prawidłowo dobrana technologia decyduje, czy instalacja będzie rzeczywiście obniżała koszty przez kolejne kilkanaście lat.
